Câu hỏi thuê pallet hay mua pallet nghe như bài toán tài chính, nhưng thực ra nó gọn về một câu hỏi vận hành duy nhất: pallet có quay về không. Trả lời được câu đó là gần như có luôn đáp án.

Câu hỏi quyết định: pallet có quay về không

Mô hình thuê chỉ vận hành được khi bên cho thuê lấy lại được tài sản của họ. Vì vậy hợp đồng thuê thường có điều khoản đền bù cho pallet không trả lại — anh chị nên đọc kỹ mức đền trước khi ký.

Hệ quả rất thực tế: nếu tuyến hàng của anh chị là một chiều — giao cho khách rồi pallet ở lại đó — thì anh chị vừa trả tiền thuê vừa có thể phải trả tiền đền, nên phải so kỹ với phương án mua. Anh chị vừa trả tiền thuê vừa trả tiền đền.

Ngược lại, nếu pallet chạy khép kín giữa hai kho của cùng doanh nghiệp, đếm được và thu hồi gần đủ, thì mô hình thuê có chỗ đứng, nhất là khi nhu cầu lên xuống theo mùa.

Thuê pallet hợp với tình huống nào, mua hợp tình huống nào

Hàng xuất khẩu, pallet không quay về

Nên mua, và mua loại phù hợp với việc đi một chiều. Pallet loại này đóng nhẹ hơn, đủ chắc cho một chặng, giá thấp hơn pallet xoay vòng. Thuê trong trường hợp này rủi ro cao vì phần đền bù.

Xoay vòng nội bộ trong kho

Nên mua. Pallet dùng liên tục nhiều năm, lại sửa được khi hỏng, nên chi phí chia cho mỗi lần dùng rất thấp. Đây là trường hợp mua có lợi rõ ràng nhất.

Nhu cầu tăng đột biến theo mùa

Đây là chỗ thuê phát huy giá trị. Mua đủ cho đỉnh mùa nghĩa là cả năm còn lại phải chứa một đống pallet rỗng, vừa tốn diện tích vừa xuống cấp vì để không. Mua đủ cho mức nền và thuê phần vượt là cách nhiều kho đang làm.

Giao hàng cho chuỗi bán lẻ

Phải hỏi bên mua trước. Nhiều chuỗi quy định rõ loại pallet họ nhận, thậm chí chỉ nhận pallet của một hệ thống thuê cụ thể. Lúc này quyết định không nằm ở phía anh chị.

Mới bắt đầu, chưa rõ nhu cầu

Mua một lô nhỏ, chạy thử một chu kỳ, đếm thật rồi mới mở rộng. Sai lầm hay gặp là mua ngay số lượng lớn theo ước tính, rồi phát hiện thừa hoặc thiếu khi đã trả tiền.

Cách tính chi phí cho mỗi vòng quay

Đây là con số so sánh được giữa hai phương án, thay vì so giá thuê tháng với giá mua một tấm.

Với phương án mua: lấy giá một tấm chia cho số vòng quay tấm đó thực sự chạy được trước khi bỏ. Với pallet gỗ, nhớ cộng thêm phần sửa chữa vào mẫu số, vì thay nan rồi chạy tiếp là chuyện bình thường. Rồi cộng thêm phần hao hụt: nếu cứ mười tấm gửi đi chỉ về tám, chi phí thật phải nhân lên tương ứng.

Với phương án thuê: lấy tiền thuê cho một chu kỳ chia cho số lần dùng trong chu kỳ đó, rồi cộng phần đền bù dự kiến cho số pallet không trả lại được.

Phần hay bị bỏ sót ở cả hai phương án là chi phí kho bãi cho pallet rỗng và công sức quản lý theo dõi. Với doanh nghiệp có tuyến hàng phức tạp, công đếm và đối chiếu pallet không nhỏ.

Ba việc nên làm trước khi quyết định

1. Đếm thật tỉ lệ thu hồi trong ba tháng. Ghi số gửi đi và số nhận về trên một tuyến cụ thể. Đây là con số quan trọng nhất và không ai cung cấp thay được.
2. Hỏi bên mua hàng xem họ có yêu cầu gì về pallet. Biết sớm thì khỏi phải đổi phương án giữa chừng.
3. Tính diện tích chứa pallet rỗng lúc thấp điểm. Nếu kho không có chỗ, phương án mua đủ cho đỉnh mùa tự loại.

Xưởng Hoàng Gia tại Hố Nai, Đồng Nai đóng pallet gỗ tràm theo quy cách và theo lô. Anh chị gửi quy cách và số lượng dự kiến để xưởng báo giá, rồi đếm thực tế tỉ lệ thu hồi trên tuyến của mình trước khi chốt số lượng lớn.

Mô hình thứ ba ít người nhắc: mua rồi thu mua lại

Giữa thuê và mua còn một cách làm nữa: mua pallet, gửi theo hàng, rồi thoả thuận với khách hàng đầu bên kia để họ trả lại hoặc bán lại pallet cho một đơn vị thu mua tại chỗ.

Cách này không đòi hỏi hợp đồng thuê và không có điều khoản đền bù, nhưng thu lại được một phần giá trị thay vì mất trắng. Điều kiện là phải có đầu mối thu mua ở thị trường đến, và pallet phải còn đủ tốt để bán lại.

Với thị trường gần và lượng hàng đều, có thể gom pallet rỗng chở về cùng chuyến hàng khác. Chi phí thêm thấp nếu xe hoặc container đằng nào cũng chạy rỗng chiều về.

Điểm chung của các cách làm này là chúng chỉ có ý nghĩa khi anh chị biết rõ con số hao hụt của mình. Không đếm thì không tính được cách nào lợi hơn, và mọi bảng so sánh đều chỉ là lý thuyết.

Câu hỏi thường gặp

Thuê pallet có rẻ hơn mua không?

Chỉ rẻ hơn khi nhu cầu lên xuống theo mùa, hoặc khi doanh nghiệp chưa muốn bỏ vốn ban đầu. Nếu pallet được dùng liên tục quanh năm thì nên so cả hai phương án theo chi phí mỗi vòng quay, vì tiền thuê cộng dồn theo thời gian còn tiền mua chỉ trả một lần.

Thuê pallet cho hàng xuất khẩu được không?

Về nguyên tắc là được, nhưng rủi ro cao. Pallet đi theo hàng ra nước ngoài rất khó thu hồi, và hợp đồng thuê thường buộc đền khi không trả lại. Với hàng xuất một chiều, mua pallet loại phù hợp thường hợp lý hơn.

Hao hụt pallet bao nhiêu là bình thường?

Không có con số chung, vì nó phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến hàng và cách quản lý. Cách duy nhất để biết là đếm thật: ghi số pallet gửi đi và số nhận về trong vài tháng. Con số của chính kho mình mới dùng được để tính toán.

Mua pallet mới hay pallet cũ?

Tuỳ việc. Hàng nặng, lên kệ hoặc xuất khẩu thì nên mua mới vì cần biết chắc tình trạng gỗ. Việc kê hàng nhẹ trong kho, xoay vòng nội bộ thì pallet cũ còn tốt là đủ và tiết kiệm đáng kể.

Nên bắt đầu với bao nhiêu pallet?

Với kho mới, nên mua một lô nhỏ đủ chạy một chu kỳ hàng rồi đếm thực tế. Số pallet cần luôn nhiều hơn số pallet đang có hàng, vì luôn có một phần đang trên đường và một phần đang chờ ở kho khách.

Với hàng xuất khẩu, dù thuê hay mua thì pallet gỗ vẫn phải xử lý theo ISPM 15 và mang dấu IPPC hợp lệ.

Đọc thêm: yếu tố quyết định giá pallet gỗ, pallet gỗ cũ khi nào nên mua, sửa pallet gỗ hay thay mới.