Sửa pallet gỗ là thay nan hoặc gia cố lại chiếc pallet đã hỏng để dùng tiếp, thay vì loại bỏ. Việc này chỉ có lợi trong một số trường hợp cụ thể — ngoài các trường hợp đó, sửa xong vẫn gãy và tốn hơn đóng mới.

Bài dành cho thủ kho và bộ phận bảo trì cần một ngưỡng rõ ràng: khi nào cầm búa, khi nào đưa vào khu loại. Công Ty Hoàng Gia đóng pallet gỗ tràm mới theo quy cách tại Hố Nai, Đồng Nai.

Khi nào nên sửa pallet gỗ?

Nên sửa khi khung và chân còn nguyên, chỉ hỏng nan mặt hoặc nan đáy ở vị trí không chịu lực trực tiếp. Đây là hư hỏng phổ biến nhất và cũng dễ khắc phục nhất.

• Gãy một nan mặt ở giữa, các nan còn lại không nứt.
• Bung đinh ở một điểm, gỗ quanh đinh còn chắc.
• Xước, sứt mép nhẹ do va càng xe nâng.
• Thiếu một nan do rơi trong lúc vận chuyển.

Điều kiện đi kèm: có nan thay đúng độ dày và cùng loài gỗ. Thay bằng nan mỏng hơn là tạo ra điểm yếu mới ngay dưới hàng.

Khi nào phải loại, không sửa nữa?

Phải loại khi hỏng nằm ở kết cấu chịu lực hoặc khi gỗ đã xuống cấp toàn chiếc. Sửa trong các trường hợp này chỉ kéo dài thời gian trước lần gãy tiếp theo. Pallet loại ra vẫn có thể bán cho đơn vị thu mua pallet gỗ cũ.

• Chân nứt hoặc vỡ — chân là nơi dồn toàn bộ tải khi xe nâng luồn vào.
• Khung xô, pallet vênh — đặt xuống không phẳng, hàng nghiêng.
• Mối ăn, mục, mốc mảng — phần hỏng lan tiếp dù đã thay nan.
• Đinh gỉ hàng loạt — gỗ quanh đinh đã mủn, đóng lại không giữ.
• Đã vá nhiều lần — mỗi lần nhổ đinh làm thớ gỗ yếu thêm.

Pallet hỏng phải tách khỏi lô tốt ngay trong ngày, có khu riêng và vạch sàn. Để lẫn thì xe nâng vẫn lấy nhầm đúng lúc xuất hàng. Nếu pallet hỏng đang nằm dưới kiện hàng, xem cách đổi pallet mà không phải dỡ hàng.

Bốn lỗi hay gặp khi tự sửa trong kho

Phần lớn pallet vá xong gãy sớm không phải vì gỗ xấu, mà vì bốn thao tác dưới đây.

1. Đóng đinh chồng lên lỗ cũ — thớ gỗ chỗ đó đã nát, đinh không bám.
2. Dùng nan mỏng hơn nan gốc — tạo điểm võng ngay giữa mặt.
3. Trộn loài gỗ — gỗ khác nhau co ngót khác nhau, mối nối hở sau vài tuần.
4. Trả thẳng vào kho thành phẩm — không thử tải, không đánh dấu đã sửa.

Chiếc nào đã sửa nên đánh dấu và hạ tải so với ban đầu. Cách xác định con số nằm ở bài tải trọng pallet gỗ.

Quy trình phân loại pallet trước khi sửa

Phân loại trước khi cầm búa giúp bộ phận bảo trì không mất công vào những chiếc đằng nào cũng phải loại. Ba bước dưới làm được ngay tại khu tập kết, không cần thiết bị đo.

1. Lật ngửa, xem chân và khung trước. Chân nứt hoặc khung xô thì dừng ngay, xếp sang khu loại — không cần xem tiếp phần nan.
2. Gõ và lắc. Tiếng bộp và độ rơ ở mối nối cho biết đinh đã lỏng trên diện rộng. Chiếc rơ nhiều thì loại.
3. Đếm nan hỏng và vị trí. Hỏng lẻ ở giữa mặt thì đưa vào nhóm sửa; hỏng ngay trên chân hoặc nhiều nan liền kề thì loại.

Ba nhóm kết quả nên đánh dấu bằng ba màu sơn hoặc ba vạch sàn khác nhau: dùng được ngay, chờ sửa, loại bỏ. Không có bước đánh dấu, chiếc chờ sửa và chiếc đã loại sẽ lẫn lại chỉ sau một ca.

Chiếc sau khi sửa nên thử với đúng loại hàng thật, đúng hướng xe nâng, trước khi cho quay lại tuyến chính. Thử bằng hàng nhẹ rồi kết luận là cách bỏ sót lỗi phổ biến.

Một điểm nữa hay bị bỏ qua: ghi lại số pallet phải loại mỗi tháng và nguyên nhân chính. Không có con số này thì kho không biết mình đang mất tiền vì thao tác xe nâng, vì kho ẩm, hay vì đặt sai kết cấu ngay từ đầu. Chỉ cần một bảng ba cột dán ở khu tập kết, ghi tay cũng đủ để thấy xu hướng sau vài tháng.

Sửa pallet gỗ và hàng xuất khẩu

Với lô đi nước ngoài, sửa chữa làm phát sinh một vấn đề riêng: phần gỗ thay mới chưa qua xử lý. Gỗ đóng gói xuất khẩu phải đạt tiêu chuẩn ISPM 15 của IPPC, và dấu IPPC đóng trên khung cũ không tự động bao trùm nan vừa thay.

Hệ quả thực tế: chiếc pallet đã vá thường phải xử lý lại toàn bộ rồi đóng dấu mới, hoặc bị khách nhận từ chối. Chi tiết quy trình nằm ở bài ISPM 15 và hun trùng pallet.

Vì vậy nhiều nhà máy đặt quy tắc đơn giản: pallet nội địa thì sửa, pallet xuất khẩu thì không vá — hỏng là loại. Trường hợp vẫn muốn sửa, xem pallet đã sửa có còn dùng xuất khẩu được không.

Giảm số pallet phải sửa bằng cách nào?

Cách rẻ nhất không phải sửa nhanh hơn, mà là để pallet hỏng ít đi. Ba nhóm nguyên nhân chiếm phần lớn hư hỏng trong kho.

Chọn đúng kết cấu ngay từ đầu cũng giảm hỏng. Kho đảo chiều pallet liên tục thì nên xem pallet 2 chiều và 4 chiều trước khi chốt quy cách.

Khi lô hỏng vượt mức bù được, đặt lô mới đúng một cỡ tại xưởng Hoàng Gia vẫn kinh tế hơn duy trì một kho pallet vá.

Câu hỏi thường gặp

Sửa pallet gỗ có rẻ hơn mua mới không?

Rẻ hơn khi chỉ thay một hai nan mặt trên khung còn chắc. Hết rẻ khi chân đã nứt, đinh gỉ hàng loạt hoặc khung đã xô. Lúc đó tiền công tháo, gỗ thay và thời gian dừng kho cộng lại thường vượt phần chênh so với đóng mới đúng quy cách.

Pallet đã vá có dùng cho hàng xuất khẩu được không?

Rủi ro cao. Gỗ thay mới phải được xử lý theo ISPM 15 thì cả chiếc mới hợp lệ; dấu IPPC cũ trên khung không bao trùm phần gỗ vừa thay. Hỏi khách nhận và đơn vị xử lý trước, đừng mặc định dấu cũ còn giá trị.

Bao nhiêu nan gãy thì nên loại cả chiếc?

Không có con số chung vì còn tùy vị trí. Nan gãy ngay trên chân chịu lực nguy hiểm hơn nhiều so với nan giữa. Nguyên tắc thực dụng: hỏng ở chân, ở khung, hoặc gãy nhiều nan liền kề thì loại; hỏng lẻ một nan giữa trên khung tốt thì sửa.

Sửa pallet gỗ trong kho có cần dụng cụ gì đặc biệt?

Không. Búa nhổ đinh, xà beng nhỏ, đinh xoắn và nan thay cùng độ dày là đủ cho việc thay nan lẻ. Việc cần tránh là đóng đinh chồng lên lỗ cũ và dùng nan mỏng hơn nan gốc — hai lỗi này làm chiếc pallet gãy lại rất nhanh.