Cùng một chiếc pallet và cùng số thùng, cách xếp hàng lên pallet quyết định lô đó tới nơi nguyên vẹn hay móp méo. Bài này đi qua ba kiểu xếp hay dùng, cách chọn kiểu phù hợp với thùng của anh chị, và những lỗi khiến hàng đổ dù pallet vẫn tốt.

Ba kiểu xếp hàng lên pallet

Gần như mọi cách xếp trong kho đều là biến thể của ba kiểu dưới đây. Khác nhau ở chỗ các lớp có khoá vào nhau hay không.

Xếp khối

Các thùng đặt thẳng hàng, lớp trên trùng khít lớp dưới. Nhanh nhất, dễ đếm nhất, tận dụng diện tích tốt nhất. Nhược điểm là các lớp không có gì khoá vào nhau, nên khi xe phanh gấp cả cột hàng dễ trượt theo quán tính. Hợp với lô đi ngắn, ít lần bốc dỡ, hoặc hàng đã đai chắc.

Cài răng lược

Lớp trên đặt lệch so với lớp dưới, giống cách xây tường gạch. Mỗi thùng lớp trên gối lên hai thùng lớp dưới, khối hàng tự khoá. Chắc hơn hẳn xếp khối, đổi lại thao tác chậm hơn và mép ngoài thường thừa vài khoảng hở nhỏ.

Xếp xoay

Mỗi lớp xoay 90 độ so với lớp trước, bốn góc gối vào nhau. Giữ mép rất tốt, hợp thùng dài. Nhược điểm là thường thừa một lỗ ở giữa pallet, nên hay được lấp bằng thùng nhỏ hoặc vật chèn.

Chọn kiểu xếp theo loại hàng

Sáu nguyên tắc khi xếp hàng lên pallet

1. Nặng dưới, nhẹ trên. Đảo ngược thứ tự này là nguyên nhân số một khiến khối hàng đổ.
2. Không chồm mép. Thùng nằm gọn trong mặt pallet. Phần chồm ra không được đỡ, dồn lực vào mép thùng và va vào thành container.
3. Đều bốn góc. Khối hàng lệch trọng tâm làm pallet vênh và xe nâng khó giữ thăng bằng.
4. Quấn màng từ dưới lên. Vòng đầu tiên phải ôm cả chân pallet, nếu không khối hàng trượt khỏi tấm kê khi nghiêng.
5. Chèn kín lỗ trống. Lỗ giữa pallet làm các thùng xung quanh nghiêng vào trong ở lớp trên.
6. Chừa lối cho càng xe nâng. Không dán màng bịt kín khoảng luồn càng ở chân pallet.

Ba lỗi làm hỏng lô hàng dù pallet vẫn tốt

Xếp quá cao so với độ ổn định. Khối hàng càng cao thì càng nhạy với lực ngang. Hướng dẫn an toàn kho bãi HSG76 của Cơ quan An toàn và Sức khoẻ Lao động Anh (HSE) đưa ra mốc chung: chiều cao khối hàng không nên vượt quá cạnh dài nhất của mặt pallet — với pallet 1.200 × 1.000 mm là khoảng 1.200 mm. Khi chồng nhiều khối hàng lên nhau, hướng dẫn này khuyên chiều cao cả chồng không quá 4 lần cạnh ngắn nhất của pallet, và thường dừng ở bốn tầng.

Trộn nhiều cỡ thùng trên một pallet. Thùng khác chiều cao làm lớp trên không phẳng, lực dồn vào vài điểm. Nếu buộc phải trộn, xếp cùng cỡ theo từng lớp và để lớp thấp nhất xuống dưới.

Quấn màng quá lỏng hoặc quá chặt. Lỏng thì không giữ, chặt quá thì bóp méo thùng carton và làm cạnh thùng cấn vào nhau. Màng nên căng đều, ôm khối hàng mà không làm biến dạng thùng.

Khi chọn xong cách xếp, bước tiếp theo là kiểm lại tải trọng của tấm pallet bên dưới có gánh nổi khối hàng đó không. Hai con số tải tĩnh và tải động khác nhau, và con số cần quan tâm khi xe nâng di chuyển là tải động.

Kiểm lại trước khi cho xe chạy

Khối hàng xếp xong nhìn thì đẹp, nhưng có vài thứ chỉ lộ ra khi kiểm tay. Thủ kho nên đi qua bốn bước sau trước khi ký phiếu xuất.

Đẩy nhẹ vào mép trên của khối hàng. Nếu lớp trên xê dịch độc lập với lớp dưới thì màng quấn chưa đủ hoặc chưa ôm hết chiều cao. Khối hàng đạt là khối lắc nguyên cả cột chứ không lắc từng tầng.

Nhìn từ bốn phía xem có thùng nào thò ra. Một thùng lệch vài phân ở lớp giữa thường không thấy khi đứng trước mặt, nhưng nhìn dọc cạnh pallet là lộ ngay.

Ngồi xuống kiểm chân pallet. Chân nứt hoặc đinh trồi lên sẽ hỏng khi xe nâng luồn càng, và lúc đó cả khối hàng đã ở trên cao.

Đo lại tổng chiều cao gồm cả tấm pallet. Đây là con số hãng vận chuyển hỏi, và cũng là con số hay bị tính thiếu vì nhiều người chỉ đo phần hàng.

Xếp hàng lên pallet cho hàng xuất khẩu có gì khác?

Hàng xuất khẩu qua nhiều tay hơn hàng nội địa: xe ra cảng, xếp vào container, dỡ ở cảng đến, rồi vào kho khách. Mỗi lần chuyển là một lần khối hàng chịu lực ngang. Vì vậy hàng xuất gần như luôn nên cài răng lược hoặc xếp xoay, ít khi dùng xếp khối trần.

Thêm hai điểm riêng cho hàng xuất: tấm pallet phải đã xử lý nhiệt hoặc hun trùng và đóng dấu IPPC, nếu không lô bị giữ ở kiểm dịch dù hàng hoá không có vấn đề gì. Và nên chừa khe khoảng 1–2 cm giữa các pallet khi xếp vào container, vì pallet sát nhau quá sẽ cấn mép khi tàu lắc.

Frequently Asked Questions

Xếp hàng lên pallet cao bao nhiêu là vừa?

Giới hạn đến từ ba phía: sức chịu của pallet, chiều cao lòng xe hoặc container, và độ ổn định của chính khối hàng. Thực tế thường lấy mức thấp nhất trong ba con số đó. Hàng nhẹ cồng kềnh hay chạm trần trước, hàng nặng thì chạm giới hạn tải trước.

Có cần quấn màng co không?

Có, nếu lô đi xa hoặc qua nhiều lần bốc dỡ. Màng co giữ các thùng thành một khối, chống xô lệch khi xe phanh hoặc vào cua. Với hàng nặng và cạnh sắc thì dùng thêm đai nhựa hoặc đai thép, vì màng co một mình không đủ giữ.

Hàng chồm ra ngoài mép pallet có sao không?

Có. Phần chồm không được pallet đỡ nên dồn lực vào mép thùng, dễ móp và rách. Khi xếp vào container, phần chồm còn va vào thành và vào pallet bên cạnh. Nếu hàng hay bị chồm, nên đặt pallet đúng cỡ hàng thay vì cố dùng cỡ tiêu chuẩn.

Xếp hàng lên pallet kiểu nào chắc nhất?

Cài răng lược và xếp xoay chắc hơn xếp khối vì các lớp khoá vào nhau. Đổi lại thao tác chậm hơn và hay thừa lỗ trống. Nhiều kho chọn cách dung hoà: xếp khối cho các lớp dưới, cài răng lược cho hai lớp trên cùng.

Có nên xếp hai pallet chồng lên nhau không?

Chỉ khi hàng lớp dưới chịu được và mặt trên của khối dưới đủ phẳng. Pallet hai mặt chồng ổn hơn pallet một mặt vì có nan dưới phân bố lực. Hàng mềm hoặc thùng carton mỏng thì không nên chồng, trừ khi có khung kê riêng.

Đọc thêm: cách đọc tải trọng pallet gỗ, standard pallet size, pallet nào vừa container 20 và 40 feet.

Kích thước mặt pallet thì có chuẩn tham chiếu — ví dụ Euro pallet 1.200 × 800 mm của EPAL — nhưng cách xếp hàng lên mặt đó thì mỗi ngành một kiểu, không có chuẩn dùng chung.