Pallet gỗ ép xuất hiện ngày càng nhiều trong các lô hàng xuất khẩu, chủ yếu nhờ hai điểm: nhẹ hơn và thường không phải hun trùng. Nhưng đây không phải bản thay thế cho pallet gỗ tự nhiên — hai loại phục vụ hai bài toán khác nhau.

Pallet gỗ ép được làm thế nào

Nguyên liệu là dăm gỗ, mùn cưa và phế liệu gỗ, trộn với keo rồi đưa vào khuôn ép dưới nhiệt độ và áp lực cao. Sản phẩm ra là từng khối liền, thường thiết kế dạng chân khối để xe nâng vào được cả bốn hướng.

Điểm khác biệt căn bản so với gỗ tự nhiên: không có thanh gỗ riêng lẻ, không có đinh, không có mối nối. Toàn bộ tấm là một khối vật liệu đồng nhất. Chính điều này tạo ra mọi ưu và nhược điểm của nó.

Ba điểm mạnh

Thường được miễn xử lý ISPM 15. Đây là lợi thế lớn nhất. Quá trình ép đã qua nhiệt và áp lực cao, nên vật liệu chế biến dạng này thường nằm ngoài yêu cầu xử lý của tiêu chuẩn ISPM 15. Bỏ được cả bước xử lý lẫn bước đóng dấu là tiết kiệm thời gian đáng kể khi làm hàng gấp.

Nhẹ hơn rõ rệt. Với hàng đi máy bay hoặc hàng tính cước theo trọng lượng, chênh lệch này vào thẳng chi phí. Nhẹ cũng có nghĩa là công nhân xếp dỡ đỡ vất vả hơn.

Xếp lồng được vào nhau. Nhiều mẫu thiết kế dạng lồng, chồng rỗng lên nhau rất gọn. Kho chứa pallet rỗng tiết kiệm được nhiều diện tích so với pallet gỗ tự nhiên xếp chồng phẳng.

Ba điểm yếu

Không sửa được. Pallet gỗ tự nhiên gãy nan thì thay nan, chi phí nhỏ và làm ngay tại kho. Loại ép thì vỡ góc hay bung lớp là bỏ cả tấm. Với kho hay va chạm xe nâng, đây là khoản hao hụt phải tính vào.

Sợ nước. Keo gặp ẩm lâu ngày sẽ bung, và khi bung thì mất luôn cấu trúc. Gỗ tự nhiên ẩm thì mềm đi và mục dần, vẫn còn thời gian phát hiện; loại ép thì hỏng nhanh và dứt khoát hơn.

Chịu va đập kém. Vật liệu ép giòn hơn gỗ xẻ. Một cú đâm càng xe nâng vào góc có thể làm vỡ mảng, trong khi gỗ tự nhiên thường chỉ nứt và vẫn dùng tiếp được.

Chọn loại nào cho lô hàng của anh chị

Nên cân nhắc loại ép khi: hàng đi một chiều không quay về, cước tính theo trọng lượng, thời gian gấp không kịp làm thủ tục xử lý gỗ, hoặc kho chứa pallet rỗng chật chội.

Nên giữ gỗ tự nhiên khi: hàng nặng, pallet xoay vòng trong kho nội bộ, môi trường có độ ẩm cao, hoặc cần quy cách riêng không có sẵn khuôn ép.

Điểm cuối cùng đáng chú ý: pallet ép được đúc theo khuôn, nên kích thước bị giới hạn ở các cỡ mà nhà sản xuất có sẵn. Muốn một quy cách riêng thì phải làm khuôn mới, chỉ đáng với số lượng rất lớn. Trong khi đó đóng pallet gỗ tự nhiên theo kích thước bất kỳ là việc thường ngày của xưởng.

Nhiều kho dùng cả hai

Trên thực tế không cần chọn một. Cách phổ biến là dùng loại ép cho hàng xuất đi một chiều, và giữ pallet gỗ tự nhiên cho vòng quay nội bộ và hàng nặng.

Khi làm vậy, nên đánh dấu rõ hai nhóm và tách khu chứa. Hai loại trông khá giống nhau từ xa, và trộn lẫn thì rất dễ đưa nhầm tấm gỗ ép vào tuyến hàng nặng hoặc khu vực ẩm — nơi nó hỏng nhanh nhất.

Một lưu ý về chứng từ: dù phần lớn thị trường miễn yêu cầu xử lý cho vật liệu gỗ chế biến, vẫn nên xác nhận với đơn vị vận chuyển hoặc khách hàng theo từng thị trường trước khi làm hàng. Quy định của từng nước có thể khác nhau, và phát hiện muộn ở cửa khẩu thì chi phí lớn hơn nhiều.

Xưởng Hoàng Gia tại Hố Nai, Đồng Nai chuyên đóng pallet từ gỗ tràm tự nhiên theo quy cách riêng. Nếu lô hàng của anh chị thuộc nhóm phù hợp hơn với pallet gỗ ép, xưởng sẽ nói thẳng để anh chị tìm đúng nguồn, thay vì bán một thứ không hợp việc.

Kiểm chất lượng khi nhận lô

Vật liệu ép khó đánh giá bằng mắt hơn gỗ xẻ, vì nhìn tấm nào cũng như tấm nào. Bốn phép kiểm sau làm nhanh tại sân nhận hàng.

Gõ vào mặt tấm và nghe. Tiếng chắc và đanh là ép đủ mật độ. Tiếng bộp và rỗng là mật độ thấp, tấm đó sẽ võng sớm khi có tải.

Xem kỹ bốn góc chân. Đây là chỗ chịu va đập nhiều nhất và cũng là chỗ lộ khuyết tật ép trước tiên. Góc bị sứt sẵn từ lúc nhận thì tấm đó tuổi thọ rất ngắn.

Nhìn mặt cắt ở mép tấm. Dăm gỗ phải phân bố đều. Chỗ dăm thô lẫn với chỗ mịn là dấu hiệu ép không đều, và tấm sẽ vỡ ở ranh giới đó.

Thử xếp chồng vài tấm rỗng. Nếu thiết kế dạng lồng mà các tấm không khít vào nhau thì khuôn đã mòn hoặc lô này trộn nhiều đợt sản xuất. Xếp chồng không khít cũng làm mất lợi thế tiết kiệm diện tích.

Frequently Asked Questions

Pallet gỗ ép là gì?

Là pallet làm từ dăm gỗ trộn keo rồi ép dưới nhiệt độ và áp lực cao thành từng khối. Khác pallet gỗ tự nhiên ghép từ các thanh gỗ xẻ, loại này được đúc thành hình nên không có mối đinh và trọng lượng nhẹ hơn.

Pallet gỗ ép có phải hun trùng khi xuất khẩu không?

Thường là không. Quá trình ép đã qua nhiệt độ và áp lực đủ để xử lý sinh vật gây hại, nên loại vật liệu này thường được miễn yêu cầu của ISPM 15. Tuy vậy nên xác nhận với đơn vị vận chuyển theo từng thị trường trước khi làm hàng.

Pallet gỗ ép chịu tải được bao nhiêu?

Tuỳ mật độ ép và thiết kế. Điểm yếu không nằm ở tải tĩnh mà ở khả năng chịu va đập: góc tấm ép dễ vỡ khi xe nâng đâm phải, trong khi gỗ tự nhiên thì nứt chứ ít khi vỡ vụn.

Pallet gỗ ép có dùng được trong kho ẩm không?

Không nên. Keo gặp nước lâu sẽ bung, và khi đã bung thì cấu trúc mất luôn chứ không như gỗ tự nhiên chỉ mềm đi. Với kho ẩm hoặc rửa sàn, gỗ tự nhiên đã sấy hoặc pallet nhựa đều hợp hơn.

Pallet gỗ ép hỏng có sửa được không?

Gần như không. Không có nan để thay, không có mối đinh để đóng lại. Vỡ góc hay bung lớp là bỏ cả tấm. Đây là lý do loại này chủ yếu dùng cho hàng đi một chiều chứ ít khi dùng xoay vòng.

Đọc thêm: gỗ làm pallet chọn tràm, keo hay thông, pallet nhựa hơn gì thua gì, ISPM 15 là gì và khi nào bắt buộc hun trùng.