Lô pallet vừa về tới sân, xe còn chờ. Đây là lúc duy nhất anh chị còn quyền từ chối — nhận rồi, trộn vào kho rồi thì rất khó nói chuyện. Bài này đưa ra cách kiểm tra chất lượng pallet trong vài phút, dựa trên bộ tiêu chí công khai của EPAL.

Vì sao nên kiểm tra chất lượng pallet ngay lúc nhận

Pallet lỗi không gây hậu quả ngay. Tấm nứt vẫn kê được hàng, chân vênh vẫn xếp lên kệ được. Vấn đề chỉ lộ ra vài tuần sau, khi tấm đó gãy giữa lúc xe nâng đang nâng, hoặc khi cả chồng hàng nghiêng trong kho.

Lúc đó không còn ai xác định được tấm hỏng thuộc lô nào, mua của ai, cách đây bao lâu. Toàn bộ chi phí rơi về phía kho. Vì vậy vài phút soi tại sân nhận hàng có giá trị hơn mọi điều khoản bảo hành ghi trên giấy.

Bảy dấu hiệu phải loại một tấm pallet

Tổ chức EPAL của châu Âu công bố bộ tiêu chí phân hạng chất lượng pallet dùng cho hệ thống trao đổi pallet Euro. Bộ tiêu chí này không bắt buộc với pallet đóng theo đơn ở Việt Nam, nhưng nó là bảng tham chiếu rõ ràng và dễ kiểm nhất hiện có.

Nan gỗ

Mất một phần hoặc cả thanh nan là loại. Nan gãy ngang hoặc gãy chéo cũng vậy — mặt đỡ hàng không còn liên tục thì tải dồn lệch sang các nan còn lại.

Vết nứt

Mốc của EPAL rất cụ thể: nứt tới mức lộ ra hơn một thân đinh thì tấm đó mất khả năng sử dụng. Đây là mốc kiểm bằng mắt, không cần dụng cụ. Nứt nhỏ theo thớ mà chưa chạm mối đinh thì chưa phải lý do trả hàng.

Chân pallet

Thiếu chân, hoặc chân nứt lộ hơn một thân đinh, là loại. Chân là nơi chịu toàn bộ tải khi xe nâng nhấc tấm lên, nên đây là bộ phận không được châm chước.

Chân vênh

EPAL lấy mốc khoảng 1 cm: chân lệch quá chừng đó ra ngoài mép tấm là không dùng được. Chân vênh làm pallet kẹt khi đưa vào kệ và làm cả chồng nghiêng dần khi xếp cao.

Nail

Lộ mũi đinh, hoặc lộ ra hơn hai thân đinh trên một tấm, là loại. Mũi đinh trồi lên vừa rách bao bì hàng hoá vừa đâm tay công nhân.

Gỗ hỏng hoặc sai quy cách

Gỗ mục, mủn, nan mỏng hơn quy cách, chân hẹp hơn quy cách — tất cả đều thuộc nhóm không còn bảo đảm khả năng chịu tải. Nhóm này khó thấy nhất vì nhìn tổng thể tấm vẫn nguyên vẹn.

Stain

Sơn, dầu, mốc, vết ẩm, mùi lạ đều là căn cứ loại bỏ vì có thể lây sang hàng hoá. Với kho thực phẩm hoặc dược, đây là tiêu chí phải kiểm trước cả độ chắc.

Cách soi một lô trong mười phút

Với lô vài trăm tấm, không ai soi hết. Cách làm thực tế gồm bốn bước:

1. Rút mẫu ngẫu nhiên. Lấy khoảng mười tấm ở các vị trí khác nhau trong chồng, kể cả tấm dưới đáy — đáy chồng là nơi hay bị xếp tấm xấu.
2. Soi dọc mặt nan. Cúi ngang tầm mắt nhìn dọc mặt tấm, nan cong và đinh trồi lộ ra ngay, nhanh hơn nhìn từ trên xuống.
3. Lật tấm, ấn vào chân. Gỗ mục bên trong trước khi nhìn thấy bên ngoài. Ấn ngón cái vào chân, nếu lún là loại.
4. Đo lại quy cách. Đo dài, rộng, chiều cao và độ dày nan của vài tấm, đối chiếu với đơn hàng. Đây là bước hay bị bỏ qua nhất.

Nếu mẫu sạch thì nhận cả lô. Nếu mẫu có lỗi thì mở rộng số tấm kiểm trước khi ký nhận.

Hai thứ cần kiểm riêng cho hàng xuất khẩu

Dấu IPPC. Lô đi nước ngoài phải có dấu chứng tỏ đã xử lý theo ISPM 15. Kiểm dấu có đọc rõ từng ký tự không, và dấu nằm ở chỗ nhìn thấy được khi pallet đang dùng.

Độ ẩm gỗ. Không có mốc chung cho mọi loại pallet. Để tham chiếu, hạng NEW trong bảng phân hạng của EPAL quy định độ ẩm còn lại tối đa 22%. Gỗ chưa sấy kỹ sẽ cong và lỏng đinh sau vài tuần, nên con số này nên ghi rõ trong đơn hàng và đo lúc nhận chứ không tin bằng mắt.

Khi phát hiện lỗi

Chụp ảnh tấm lỗi kèm ảnh toàn lô, ghi số lượng và loại lỗi vào biên bản, hai bên ký tại chỗ. Biên bản lập lúc nhận có giá trị hơn hẳn phản ánh sau vài ngày, khi pallet đã trộn vào kho.

Với lỗi nhẹ và số lượng ít, nhiều kho chọn cách giữ lại và trừ tiền thay vì trả cả lô — vừa đỡ mất thời gian vừa giữ quan hệ với xưởng. Nhưng phải ghi rõ vào biên bản, không thoả thuận miệng.

Xưởng Hoàng Gia tại Hố Nai, Đồng Nai đóng pallet gỗ tràm theo quy cách khách gửi. Anh chị ghi rõ quy cách nan, chân và độ ẩm mong muốn trong đơn hàng để hai bên có cùng một mốc khi nghiệm thu.

Frequently Asked Questions

Kiểm tra chất lượng pallet mất bao lâu cho một lô?

Với lô vài trăm tấm, không ai soi hết từng tấm. Cách làm thực tế là rút mẫu: lấy ngẫu nhiên khoảng 10 tấm ở các vị trí khác nhau trong chồng, soi kỹ theo danh sách tiêu chí. Nếu mẫu sạch thì nhận cả lô; nếu mẫu có lỗi thì mở rộng số tấm kiểm.

Nan nứt tới mức nào thì phải loại?

EPAL lấy mốc rất rõ: nứt tới mức lộ ra hơn một thân đinh là mất khả năng sử dụng. Nứt nhỏ theo thớ gỗ mà chưa chạm mối đinh thì vẫn dùng được. Mốc này dễ kiểm bằng mắt, không cần dụng cụ.

Pallet bẩn có phải lý do từ chối không?

Có. Theo EPAL, vết bẩn có thể lây sang hàng hoá — sơn, dầu, mốc, vết ẩm, mùi lạ — là căn cứ loại bỏ. Với hàng thực phẩm hoặc dược thì đây là tiêu chí phải kiểm trước cả độ chắc.

Độ ẩm gỗ bao nhiêu là đạt?

Không có mốc chung cho mọi loại pallet. Để tham chiếu, hạng NEW trong EPAL Quality Classification quy định độ ẩm còn lại tối đa 22%. Với pallet đóng theo đơn ở Việt Nam, độ ẩm nên ghi rõ trong đơn hàng và đo lúc nhận, vì gỗ chưa sấy kỹ sẽ cong và lỏng đinh sau vài tuần.

Phát hiện lỗi thì xử lý thế nào?

Chụp ảnh tấm lỗi kèm cả lô, ghi số lượng và loại lỗi vào biên bản, hai bên ký tại chỗ. Biên bản lập lúc nhận có giá trị hơn nhiều so với phản ánh sau vài ngày, khi pallet đã trộn vào kho và không còn phân biệt được lô nào.

Đọc thêm: pallet gỗ cũ khi nào nên mua, sửa pallet gỗ hay thay mới, đọc dấu IPPC trên pallet gỗ xuất khẩu.